Opada broj pušača

Prije deset godina, 40 odsto stanovništva je pušilo, ali je taj broj počeo da opada, zahvaljujući zakonima, mjerama i aktivnostima zdravstvenog sistema Srpske i resornog ministarstva.

Prema Istraživanju zdravlja stanovništva Republike Srpske, koje je provedeno 2010. godine, u značajno većem procentu puše muškarci - 35,9 odsto i stanovništvo od 25 do 34 godine - 37,5 odsto.

"U Srpskoj 2,3 odsto stanovnika povremeno puši i to češće žene - tri odsto, nego muškarci - 1,5 odsto", precizira za Srnu ljekar Službe socijalne medicine u Institutu za javno zdravstvo Stela Stojisavljević.

Ona upozorava da je pušenje jedan od pet faktora za nastanak i razvoj kardiovaskularnih oboljenja. U cigaretama se nalazi više od 50 kancerogenih supstanci.

Prosječan pušački staž u Republici Srpskoj je 20,2 godine i nešto je veći kod muškaraca - 22,1 godina, nego kod žena - 17,4 godine.

Na javnim mjestima u Republici Srpskoj 80,7 odsto stanovnika starijih od 18 godina izloženo je duvanskom dimu i to u nešto većem procentu muškarci - 83,6 odsto, nego žene - 76, 4 odsto...

Na radnom mjestu, duvanskom dimu je izloženo više od polovine /53,6 odsto odraslih stanovnika/ i opet većinom muškarci - 60 odsto, zatim osobe sa srednjom školom - 58,2 odsto i stanovnici trebinjskog regiona - 68,4 odsto.

Povodom 31. maja - Svjetskog dana borbe protiv upotrebe duvana, stručnjaci upozoravaju da pušenje predstavlja najveći preventabilni faktor rizika po ljudsko zdravlje i spada u bolesti zavisnosti.

"Dejstvo nikotina na receptore u mozgu je, možda, i jače od dejstva heroina. Pušenje nije samo navika, nego bolest zavisnosti", upozorava nacionalni koordinator za kontrolu duvana u Srpskoj Darko Marković.

On ističe da je veoma teško ostaviti pušenje i naglašava da se to može učiniti uspješno uz volju, želju i savjete stručnjaka.

"Pušenjem jedne cigarete u vazduh se ispušta oko 4.000 štetnih supstanci, od kojih su 40 izrazito kancerogene - one putem udisanja ulaze u svaki dio ljudskog organizma i doslovno napadaju svaku ljudsku ćeliju", pojašnjava Marković za Srnu.

LJekari smatraju da je pasivno pušenje, možda, čak i gore od aktivnog, jer nepušači, osim duvanskog dima, udišu i produkte sagorjevanja pušača.

Marković kaže da Srpska ima odlične zakone o zabrani pušenja, prodaji i reklamiranju duvana i duvanskih proizvoda, ali da se oni ne provode kako treba.

Najveće efekte u borbi protiv pušenja ima cijena cigareta. Cijena je ta koja utiče na to da neko prestane pušiti - tako je u cijelom svijetu.

Svjetska zdravstvena organizacija /SZO/ svake godine povodom Svjetskog dana borbe protiv upotrebe duvana, 31. maja, organizuje posebnu temu. Ove godine tema su cijene, takse i porezi.

Prema podacima SZO, oko pet miliona ljudi godišnje umre od posljedica pušenja, a do 2020. godine od pušenja će godišnje umirati čak 20 miliona ljudi.